PROCESY SZKOLENIA PRAKTYCZNEGO PILOTÓW

Do licencji:

• Pilota samolotowego turystycznego /PPL(A) – Private Pilot’s Licence
• Pilota samolotowego zawodowego /CPL(A) – Commercial Pilot’s Licence
• Pilota samolotowego liniowego /ATPL(A) – Airline Transportation Pilot’s Licence

Zanim polecisz jako kapitan, zanim odbędziesz pierwszy samodzielny lot…

Zapraszamy Cię, do zapoznania się ze szczegółowymi opisami procesów szkolenia lotniczego (od badań lekarskich… do prawego fotela Airbusa!):

Badania lotniczo-lekarskie

Pierwszym krokiem kandydata na pilota, z reguły jest wykonanie badań lotniczo-lekarskich. Ośrodki, które mogą wydawać orzeczenia, znajdują się w kilku miastach w Polsce. Zazwyczaj, nasi uczniowie przechodzą badania w Głównym Ośrodku Badań Lotniczo-Lekarskich AP we Wrocławiu, lub w przychodniach w innych dużych miastach. Niestety w Poznaniu jest to dzisiaj niemożliwe.

WAŻNE! Myśląc o zawodzie pilota musimy występować o badania klasy 1, natomiast, aby wykonywać loty rekreacyjnie wystarczą badania niższych klas! Wbrew obiegowym opiniom nie są one tak restrykcyjne jak dla pilotów F-16; naprawdę warto spróbować!

Badania obejmują (oprócz standardowych badań krwi i moczu); wizytę u internisty, chirurga, okulisty, laryngologa, neurologa, ginekologa (kobiety); wykonanie badania mózgu EEG (wykluczającego np. padaczkę), EKG, oraz badanie słuchu (audiogram) i sprawdzenie błędnika. Ważność badań wynosi od pól roku do 5 lat (w zależności od wieku i posiadanej licencji).

Licencja turystyczna PPL(A), wraz z CVFR

Uzyskanie licencji pilota turystycznego jest początkiem latania rekreacyjnego, lub biznesowego. Może być także, pierwszym i niezbędnym etapem w drodze do zajęcia miejsca w fotelu dużego samolotu pasażerskiego.

Szkolenie rozpoczynamy kursem teoretycznym (grupowy: stacjonarny i zaoczny, oraz indywidualny), który kończy egzamin wewnętrzny. Pozytywny wynik egzaminu (wraz z badaniami lekarskimi), pozwala na rozpoczęcie części praktycznej szkolenia. W pierwszym etapie, latamy głównie na samolocie Cessna-172 N lub S. Student wykonuje loty wokół lotniska po kręgu i do strefy przy lotnisku (ok. 15 godzin). Już po 8-10 godzinach (około 7 dniach „lotnych”) większość uczniów wykonuje swoje pierwsze loty samodzielne!

WAŻNE! Dla lepszego przygotowania pilota, jako jedyni w kraju, w trakcie szkolenia obowiązkowo wykonujemy dwa loty do strefy na samolocie akrobacyjnym. Pozwalają one realnie nauczyć się wyprowadzania z korkociągu, radzenia sobie ze stanami przeciągnięcia i około korkociągowymi.

Kolejnymi etapami szkolenia są; loty zapoznawcze wg. przyrządów (5 godzin), oraz loty trasowe (ponad 20 godzin lotów instruktorskich i samodzielnych). Tę część szkolenia realizujemy na samolocie dobrze do tego wyposażonym nawigacyjnie, jakim jest Cessna-172 (lub 182) mający także dużą długotrwałość lotu.

Zakończenie szkolenia w lotach trasowych umożliwia wystąpienie o uprawnienie CVFR czyli uprawnienie umożliwiające wykonywanie lotów „z widocznością ziemi” (VFR) w przestrzeniach lotnisk kontrolowanych, tzn. takich jak np. poznańska Ławica.

W trakcie szkolenia praktycznego (po około 15 godzinach nalotu) uczeń może zdawać pierwszy państwowy egzamin teoretyczny przed Urzędem Komunikacji Elektronicznej, na świadectwo radiooperatora w służbie lotniczej. Zgodnie z przepisami JAR-FCL warunkiem uzyskania licencji PPL(A) jest zdanie egzaminu teoretycznego w formie testu komputerowego z 9 przedmiotów, (do którego posiadamy interaktywny program). Co ciekawe ten egzamin możemy rozpocząć w zasadzie po zakończeniu kursu teoretycznego. Końcowym elementem szkolenia do PPL(A) jest zdanie państwowego egzaminu praktycznego (ok. 1.5-godzinny lot) przed wyznaczonym egzaminatorem Lotniczej Komisji Egzaminacyjnej (LKE) Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Kurs teoretyczny do licencji liniowej (ATPL(A))

W zasadzie, natychmiast po uzyskaniu licencji turystycznej kandydat może rozpocząć jeden z kursów teoretycznych do licencji liniowej. Przykładowo, kurs zorganizowany w Warszawie czy też w Łodzi, w trybie zaocznym składa się ze 130 godzin zajęć stacjonarnych oraz 470 godzin nauki samodzielnej w oparciu o zgodne z przepisami JAR angielskie podręczniki do licencji ATPL. Pierwszą połowę zajęć teoretycznych stanowią wykłady, druga poświęcona jest na omówienie najważniejszych pytań z europejskiej bazy testów do ATPL(A). Kurs zaprojektowany jest w taki sposób, aby zapewnić możliwie najlepsze przygotowanie do zdania egzaminów przed LKE. Szkolenie kończy się testami komputerowymi z czternastu przedmiotów, przeprowadzonymi w sposób maksymalnie zbliżony do egzaminów ULC.

Ukończenie kursu jest warunkiem rozpoczęcia szkoleń praktycznych do uprawnienia IR (Instrument Rating – loty wg wskazań przyrządów), oraz do licencji zawodowej CPL(A). Alternatywą dla tych, którzy nie chcą zdobywać licencji ATPL(A) są specjalistyczne kursy CPL(A) i IR.

Uprawnienie do lotów nocnych z widocznością VFR Noc

Zgodnie z JAR-FCL1.125 pkt. c/ dotyczący szkolenia do licencji CPL(A):
„…kandydat musi odbyć szkolenie składające się, z co najmniej 5 (pięciu) godzin lotów w nocy na samolotach, z których co najmniej 3 (trzy) godziny będą obejmować szkolne loty na dwusterze, w tym 1 godzinę przelotu nawigacyjnego oraz 5 (pięć) samodzielnych startów i lądowań z zatrzymaniem. Uprawnienie zostanie wpisane do licencji.”

W naszym Ośrodku, po uzyskaniu licencji turystycznej kandydat odbywa jednodniowy, teoretyczny kurs przygotowawczy do lotów nocnych, oraz kilkugodzinny kurs praktyczny na samolocie Cessna-172/182 z zakresu lotów nocnych VFR (z widocznością ziemi lub świateł w terenie). Uprawnienie do tego typu lotów nie wymaga żadnych egzaminów przed LKE (jest wpisywane do licencji na podstawie dokumentów wystawianych przez certyfikowany Ośrodek).

WAŻNE! Zgodnie z przepisami, posiadanie uprawnienia VFR Noc jest jednym z warunków rozpoczęcia szkolenia praktycznego do uprawnienia lotów według przyrządów (IR).

Budowa „nalotu”

Aby rozpocząć szkolenie praktyczne lotów wg. przyrządów (IR), kandydat musi posiadać odpowiednie doświadczenie (minimum 50 godzin nalotu) w przelotach dowódczych (samodzielnych).

Do uzyskania kolejnego uprawnienia (licencji zawodowej CPL), kandydat musi wykazać się całkowitym nalotem dowódczym nie niższym niż 100 godzin. Oznacza to, że aby zdobyć licencję ATPL frozen, uczeń musi poza formalnymi programami szkolenia odbyć w sumie ok. 70 – 80 godzin lotów samodzielnych (tzw. budowa nalotu; samodzielnego doświadczenia w powietrzu).

Loty można odbywać od momentu zdobycia licencji PPL(A) (50 godzin przed IR, reszta przed ukończeniem szkolenia CPL). Wykonuje się je w trybie całkowicie indywidualnym (także rekreacyjnym), z możliwością nieodpłatnego przewozu pasażerów.
Po zdaniu egzaminów teoretycznych ATPL(A) lub CPL(A), możliwe jest uzyskanie uprawnień instruktorskich. Niezbędne jest ukończenie teoretycznego kursu instruktorskiego, wraz ze szkoleniem w powietrzu.

Posiadając uprawnienia instruktorskie FI(A), w łatwy i tani sposób można zdobywać dodatkowe godziny w powietrzu, wymagane często przez firmy i linie lotnicze!

Loty według wskazań przyrządów (IR)

Szkolenie praktyczne do IR, można rozpocząć posiadając zaświadczenie o ukończonym kursie teoretycznym IR lub do CPL(A) lub ATPL(A), uprawnienie do lotów nocnych VFR, nalot dowódczy 50 godzin, oraz pozytywne orzeczenie lotniczo-lekarskie I klasy. Ponadto, kandydat powinien się wykazać zdanym przed LKE dodatkowym egzaminem teoretycznym (część pisemna i ustna) z zakresu lotniczej korespondencji radiowej w języku angielskim.

Kurs praktyczny do uprawnienia IR, odbywa się w innym, zaprzyjaźnionym Ośrodku szkolenia, na samolocie Cessna 182(172) lub PA-28; wyposażonym wedle wymagań dla lotów wg. wskazań przyrządów (m.in. GPS, VOR, ILS, DME, ADF). Obejmuje on trening przelotów, podejść instrumentalnych, oraz innych manewrów bez widoczności. Kontrola położenia samolotu w przestrzeni odbywa się wyłącznie w oparciu o pokładowe przyrządy pilotażowe i nawigacyjne. W celu uzyskania wpisu IR, kandydat musi zdać (przed LKE), egzamin teoretyczny do licencji ATPL (obejmuje zarówno IR jak i CPL), a następnie praktyczny do IR.

Posiadanie tego uprawnienia jest warunkiem rozpoczęcia kolejnego etapu szkolenia – kursu praktycznego do licencji zawodowej (CPL) wg. programu skróconego.

Szkolenie praktyczne do licencji zawodowej (CPL(A)) i uprawnienia
tzw. „wielosilniki” (ME)

W celu przystąpienia do kursu praktycznego na licencję zawodową (CPL), kandydat musi posiadać uprawnienie IR i zdane egzaminy teoretyczne ATPL(A). Musi także, wykazać się nalotem całkowitym w wysokości minimum 150 godzin. Szkolenie CPL odbywa się według 30 godzinnego programu skróconego, przeznaczonego dla osób posiadających uprawnienie IR. Przepisy JAR-FCL wymagają, aby 5 godzin szkolenia CPL odbyć na tzw. samolocie kompletnym (chowane podwozie i zmienny skok śmigła).

W programie naszego Ośrodka, rolę samolotu kompletnego pełni Piper PA-28, ale istnieje także możliwość wykorzystania do tego celu samolotu dwusilnikowego, np. Piper Seneca. W takiej sytuacji, kandydat (po dodatkowym, dwudniowym kursie teoretycznym) odbywa jednocześnie szkolenie także w zakresie pilotowania samolotów wielosilnikowych (ME), jednak w innym, zaprzyjaźnionym Ośrodku szkolenia! Kurs praktyczny (CPL) i (ME) kończy się egzaminem praktycznym przed LKE.

WAŻNE! Komplet uzyskanych uprawnień: CPL + IR + VFR Noc + ME + zdany egzamin teoretyczny do ATPL, składa się na tzw. licencję liniową zamrożoną (ATPL frozen), uprawniającą do pełnienia funkcji pierwszego oficera na samolocie z załogą wieloosobową, latającym w płatnym przewozie lotniczym.

Uwaga! Z reguły jest też wymagany kurs współpracy w załodze MCC.